Het FODMAP-arm dieet is een wetenschappelijk onderbouwd eliminatiedieet voor mensen met het Prikkelbare Darm Syndroom (PDS/IBS). FODMAP staat voor Fermenteerbare Oligo-, Di-, Mono-sacchariden en Polyolen -- kortketenige koolhydraten die in de dunne darm slecht worden opgenomen en in de dikke darm fermenteren. Het dieet bestaat uit drie fases: eliminatie (2-6 weken), herintroductie en personalisatie. Onderzoek toont klachtenvermindering bij tot 86% van de PDS-patienten.
Wat eet je wel?
- FODMAP-arme groenten (spinazie, komkommer, paprika, wortel, courgette)
- Bepaalde vruchten (aardbeien, druiven, sinaasappel, kiwi)
- Rijst, quinoa, havermout, glutenvrije granen
- Vlees, vis en eieren
- Lactosevrije zuivel of plantaardige alternatieven
- Aardappelen en zoete aardappelen
Wat vermijd je?
- Tarwe, rogge en gerst (in grote hoeveelheden)
- Knoflook en ui (hoge FODMAP)
- Peulvruchten (bonen, linzen, kikkererwten)
- De meeste zuivelproducten (lactose)
- Bepaald fruit (appel, peer, mango, watermeloen)
- Kunstmatige zoetstoffen (sorbitol, mannitol)
- Honing en agavesiroop
Voordelen
- Zeer goed wetenschappelijk onderbouwd
- Effectief bij 50-86% van PDS-patienten
- Gestructureerd driefasenprotocol
- Helpt individuele triggers identificeren
- Na de herintroductiefase wordt het dieet gepersonaliseerd en minder restrictief
- Ontwikkeld door Monash University (toonaangevend onderzoeksinstituut)
Nadelen
- Eliminatiefase is zeer restrictief en moeilijk vol te houden
- Vereist uitgebreide kennis van FODMAP-gehaltes in voedingsmiddelen
- Kan leiden tot beperkte vezelinname
- Niet bedoeld als permanent dieet (kan darmmicrobioom negatief beinvloeden)
- Uit eten gaan en sociaal eten is lastig
- Vereist begeleiding van een dietist voor optimale resultaten
- Risico op onnodige voedselangst als het te lang gevolgd wordt
Wetenschappelijke onderbouwing
Het FODMAP-arm dieet is een van de best wetenschappelijk onderbouwde dieten voor darmklachten. Het werd ontwikkeld door onderzoekers van Monash University in Australie (Shepherd & Gibson). Meerdere gerandomiseerde gecontroleerde studies bevestigen de effectiviteit bij PDS/IBS (Halmos et al., 2014; Staudacher et al., 2017). De Monash University FODMAP app wordt beschouwd als de gouden standaard voor FODMAP-informatie. Johns Hopkins Medicine en Cleveland Clinic bevelen het dieet aan als eerstelijnsbehandeling bij PDS.
Bekende boeken
The Complete Low-FODMAP Diet
The Low-FODMAP Diet Step by Step
The Low-FODMAP Diet Cookbook
Bronnen
- Johns Hopkins Medicine
- Cleveland Clinic
- Monash University FODMAP
- FODMAPdieet.nl
- Halmos, E.P. et al. (2014). A diet low in FODMAPs reduces symptoms of IBS. Gastroenterology, 146(1), 67-75.
- Staudacher, H.M. et al. (2017). The low FODMAP diet: recent advances in understanding. Gut, 66(8), 1517-1527.