Het Pritikin-dieet is een vezelrijk, vetarm eetpatroon dat in de jaren 70 werd ontwikkeld door Nathan Pritikin voor het voorkomen en omkeren van hartziekte. Het dieet bestaat voor 70-80% uit complexe koolhydraten (volkoren), 10-15% vet en 10-15% eiwit. Het is een van de voorlopers van veel moderne plantaardige en vetarme dieten. Het bijbehorende Pritikin Longevity Center combineert voeding met beweging.
Wat eet je wel?
- Volkoren granen (bruine rijst, haver, volkorenbrood)
- Groenten in grote hoeveelheden
- Fruit
- Peulvruchten (bonen, linzen)
- Beperkt mager vlees en vis (max. 100g per dag)
- Vetvrije zuivel
- Aardappelen en zoete aardappelen
Wat vermijd je?
- Vet boven 10-15% van de calorie-inname
- Bewerkte voedingsmiddelen
- Toegevoegde suiker
- Overmatig zout
- Geraffineerde granen
- Vetrijke zuivel
- Gefrituurd eten
- Olie en boter
Voordelen
- Langetermijnonderzoek toont verbetering van cardiovasculaire markers
- Hoge vezelinname bevordert de spijsvertering en verzadiging
- Effectief voor gewichtsverlies zonder calorietelling
- Bevordert een gevarieerd, plantaardig gericht eetpatroon
- Aanzienlijke verlaging van cholesterol en bloeddruk aangetoond in studies
Nadelen
- Zeer vetarm — moeilijk vol te houden op lange termijn
- Noten, avocado en olijfolie (gezonde vetten) worden sterk beperkt
- Risico op tekort aan essentiële vetzuren
- Maaltijden kunnen als flauw of onbevredigend worden ervaren
- Het Pritikin Longevity Center is kostbaar
- Minder bekend en minder community-ondersteuning dan vergelijkbare dieten
Wetenschappelijke onderbouwing
Het Pritikin-dieet heeft een behoorlijke wetenschappelijke onderbouwing, vooral op het gebied van cardiovasculaire gezondheid. Studies gepubliceerd in onder meer The New England Journal of Medicine en Archives of Internal Medicine tonen aan dat het Pritikin-programma effectief is bij het verlagen van cholesterol, bloeddruk en triglyceriden. Een meta-analyse van gegevens van het Pritikin Longevity Center toonde significante verbeteringen in metabole markers na 2-3 weken programma. Het dieet is echter minder onderzocht dan het vergelijkbare Ornish-programma.
Bekende boeken
The Pritikin Program for Diet and Exercise
The New Pritikin Program
Bronnen
- NutritionFacts.org — Pritikin
- Pritikin Longevity Center
- PubMed — Studies over het Pritikin-programma