Het Ornish-dieet is een zeer vetarm, overwegend plantaardig eetpatroon dat in 1977 werd ontwikkeld door Dr. Dean Ornish. Het is het enige leefstijlprogramma dat in klinische trials wetenschappelijk is bewezen om coronaire hartziekten daadwerkelijk om te keren. Slechts 10% van de calorie-inname komt uit vet. Het programma omvat niet alleen voeding, maar ook regelmatige beweging, stressmanagement (yoga, meditatie) en sociale steun.
Wat eet je wel?
- Groenten in alle soorten en hoeveelheden
- Fruit
- Volkoren granen (bruin brood, bruine rijst, haver)
- Peulvruchten (bonen, linzen, kikkererwten)
- Vetvrije zuivel (magere yoghurt, magere melk)
- Eiwitten
- Soja en tofu
- Kruiden en specerijen
Wat vermijd je?
- Vlees, vis en gevogelte
- Vet boven 10% van de calorie-inname
- Olien (inclusief olijfolie)
- Noten en zaden (beperkt tot kleine hoeveelheden)
- Avocado (beperkt)
- Volle zuivel
- Alcohol
- Cafeinehoudende dranken
- Bewerkte voedingsmiddelen
Voordelen
- Wetenschappelijk bewezen effectief bij het omkeren van hartziekte
- Vergoed door Medicare (VS) sinds 2010 als medisch programma
- Holistisch: combineert voeding met beweging, stress en sociale steun
- Hoge inname van vezels, vitaminen en mineralen
- Kan cholesterol en bloeddruk significant verlagen
- Lange staat van dienst met publicaties in toptijdschriften
Nadelen
- Zeer restrictief — slechts 10% vet is moeilijk vol te houden
- Sociale isolatie door strenge regels bij uit eten gaan
- Risico op tekort aan essentiële vetzuren (omega-3)
- Kan leiden tot te weinig calorieën bij actieve mensen
- Het volledige programma (incl. beweging, yoga, steun) vereist aanzienlijke tijdsinvestering
- Noten en olijfolie — bewezen hartgezond — worden beperkt
Wetenschappelijke onderbouwing
Het Ornish-dieet heeft een uitzonderlijk sterke wetenschappelijke onderbouwing. De Lifestyle Heart Trial, gepubliceerd in The Lancet (1990), toonde aan dat intensieve leefstijlveranderingen (waaronder het Ornish-dieet) coronaire atherosclerose kunnen omkeren. Vervolgonderzoek na 5 jaar bevestigde deze resultaten (JAMA, 1998). Een studie in The Lancet Oncology (2008) toonde aan dat het programma telomeerlengte kan verlengen. Het Ornish-programma is door Medicare goedgekeurd als Intensive Cardiac Rehabilitation.
Bekende boeken
Dr. Dean Ornish's Program for Reversing Heart Disease
UnDo It!
The Spectrum