Ketogeen dieet

Ketogenic (Keto) Diet

Het ketogeen dieet (keto) is een zeer koolhydraatarm, vetrijk eetpatroon dat het lichaam in een metabole toestand genaamd ketose brengt. In ketose gebruikt het lichaam vet als primaire energiebron in plaats van koolhydraten. De typische macronutriëntverdeling is 70-75% vet, 20% eiwit en slechts 5-10% koolhydraten (meestal 20-50 gram per dag). Het dieet werd oorspronkelijk in de jaren 1920 ontwikkeld als behandeling voor epilepsie en wordt tegenwoordig veel gebruikt voor gewichtsverlies.

Wat eet je wel?

Gezonde vetten (avocado, olijfolie, kokosolie, boter)
Vlees (rund, varken, kip, lam)
Vette vis (zalm, makreel, sardines)
Eieren
Kaas en volle zuivel
Noten en zaden (in beperkte hoeveelheden)
Groene bladgroenten (spinazie, boerenkool, sla)
Koolhydraatarme groenten (broccoli, bloemkool, courgette)

Wat vermijd je?

Granen (brood, pasta, rijst, havermout)
Suiker en zoetigheid
Fruit (behalve kleine hoeveelheden bessen)
Aardappelen en knolgewassen
Peulvruchten (bonen, linzen, kikkererwten)
Bewerkte voeding met koolhydraten
Sappen en frisdranken
Bier en zoete alcoholische dranken

Voordelen

Effectief voor snelle gewichtsafname
Kan bloedsuiker en insulinegevoeligheid verbeteren
Bewezen effectief bij refractaire epilepsie (vooral bij kinderen)
Vermindert hongergevoel door verzadigende werking van vet en eiwit
Kan triglyceriden en HDL-cholesterol verbeteren
Mogelijk voordelen bij neurodegeneratieve aandoeningen

Nadelen

"Keto-griep" in de eerste dagen/weken (hoofdpijn, vermoeidheid, misselijkheid)
Risico op tekort aan vezels, vitaminen en mineralen
Kan LDL-cholesterol verhogen bij sommige mensen
Moeilijk vol te houden op lange termijn
Risico op nierstenen bij langdurig gebruik
Sociaal uitdagend: veel gangbaar voedsel is niet toegestaan
Niet geschikt voor mensen met leverstoornissen of alvleesklierproblemen
Langetermijneffecten op cardiovasculaire gezondheid nog onvoldoende bestudeerd

Wetenschappelijke onderbouwing

Het ketogeen dieet heeft een sterke wetenschappelijke basis, met name voor epilepsie en gewichtsverlies. Een Cochrane review bevestigt de effectiviteit bij refractaire epilepsie. Meta-analyses in het British Journal of Nutrition en het American Journal of Clinical Nutrition tonen aan dat keto-diëten effectiever zijn voor kortetermijngewichtsverlies dan vetarme diëten. Een studie in Diabetologia (2019) toont verbeterde bloedsuikercontrole bij diabetes type 2. Echter, de langetermijnveiligheid en -effectiviteit zijn nog onderwerp van debat, en de American Heart Association waarschuwt voor de hoge verzadigd-vetinname.